لاجورد سنگی به رنگ آبی سیر است که بیشتر از کانی لازوریت ساخته شده و اغلب ذره‌های طلایی‌رنگ پیریت در آن دیده می‌شود. مشهورترین منبع آن در بدخشان، در هندوکش شمال‌شرق افغانستان است؛ جایی که ذخایر اطراف سرسنگ در سمت شرقی دریای کوکچه هزاران سال است استخراج می‌شوند. در آن‌جا این سنگ به شکل توده‌های عدسی‌شکل با ضخامت تا ۶ متر در دل سنگ مرمر یافت می‌شود.
برای خاور نزدیک باستان، بدخشان سرچشمهٔ لاجورد بود؛ از این رو اشیای لاجوردی که در سرزمین‌های دور پیدا شده‌اند، گواه تجارت دوربرد بسیار کهن‌اند. زیورهای لاجوردی در گورهایی از هفت تا پنج هزار سال پیش از میلاد یافت شده و لاجورد سرسنگ در نقاب طلایی تدفین توت‌عنخ‌آمون به کار رفته است. شهر یونانی‌مآب آی‌خانم، در جای پیوستن کوکچه به آمو، تا اندازه‌ای با در دست داشتن همین تجارت ثروتمند شد.
صنعتگران این سنگ را به زیورها، حتا ریش پیکره‌های خدایان، می‌تراشیدند و خرده‌های آن را برای نقاشی به خمیری آبی‌رنگ بدل می‌کردند. در دری و پشتو آن را لاجورد می‌نامند.