لاجورد

تیاره آبي ډبره چې زرګونه کاله په بدخشان کې ایستل کېږي.

لاجورد یوه ژوره آسماني رنګه ډبره ده چې ډېره یې د لازوریټ له منرال جوړه وي او ډېری وخت د پیرایټ طلايي ذرې پکې ځلېږي. تر ټولو مشهوره سرچینه یې د افغانستان په شمال ختیځ کې د هندوکش په بدخشان کې ده، چېرې چې د کوکچې سیند ختیځې غاړې ته د سرسنګ شاوخوا زېرمې د زرګونو کلونو راهیسې ایستل کېږي. هلته دا ډبره د مرمرو په منځ کې د عدسي بڼې ټوټو په شکل تر ۶ مترو پورې پنډوالي سره موندل کېږي.

د لرغوني نږدې ختیځ لپاره بدخشان د لاجوردو سرچینه وه؛ نو له لاجوردو جوړ هغه توکي چې په لرې سیمو کې موندل شوي، د ډېرې زړې اوږد واټن سوداګرۍ ثبوت دي. له لاجوردو جوړې ګاڼې له میلاد نه مخکې د اوه زره تر پنځه زره کلونو پورې په قبرونو کې موندل شوې، او د سرسنګ لاجورد د توت عنخ آمون په طلايي مخپوښ کې کارول شوی. د آي خانم یوناني ډوله ښار، چېرې چې کوکچه له آمو سره یوځای کېږي، تر یوه بریده د همدې سوداګرۍ د واک له امله شتمن شو.

صنعتګرانو دا ډبره په ګاڼو، حتا د خدایانو د مجسمو په ږیرو، توږله او ټوټې یې د انځورګرۍ لپاره په آبي خمیر بدلولې. په دري او پښتو کې ورته لاجورد وایي.

سرچینې

  1. The Sar-e-Sang Lapis Lazuli Deposit — International Union of Geological Sciences (IUGS) Geoheritage. https://iugs-geoheritage.org/geoheritage_sites/the-sar-e-sang-lapis-lazuli-deposit/
  2. BADAḴŠĀN iii. The Name — Encyclopaedia Iranica. https://www.iranicaonline.org/articles/badaksan/badaḵsan-iii-the-name/
  3. Ai Khanum — Livius.org (Jona Lendering). https://www.livius.org/articles/place/ai-khanum

وروستۍ کتنه: October 2026