استالف

شهرکی بر دامنهٔ کوه، مشهور به سفالینه‌های فیروزه‌ای.

استالف دهکده‌ای تاریخی بر دامنه‌های کوهدامن در شمال کابل است که بر دشت سرسبز شمالی مشرف است. در آغاز سدهٔ شانزدهم، بابر، فرمانروای گورکانی، این جا را می‌ستود و گفته می‌شود که در باغ‌هایش محفل‌ها برپا می‌کرد. امروز استالف بیش از همه به‌خاطر کلالی و ظروف سفالینش شناخته می‌شود.

در محلهٔ کلالان، یعنی قریهٔ کلالان، دکان‌های سرک اصلی کوزه‌ها، کاسه‌ها و پشقاب‌هایی را با لعاب فیروزه‌ای، آبی دریایی و قهوه‌ای خاکی به نمایش می‌گذارند. این هنر از پدر و مادر به فرزندان می‌رسد. گِل را بر چرخ‌هایی که با پای کلال می‌چرخند شکل می‌دهند و ظرف‌ها نخست در سایه و سپس در آفتاب خشک می‌شوند.

رنگ فیروزه‌ای مشهور از لعابی به دست می‌آید که پایهٔ آن اشکار است، نام محلی ریشه‌های گیاهی خاص، و با کوارتز و اکسید مس آمیخته می‌شود. کلالان پیش از پخت نهایی، نقش‌های هندسی را بر سطح ظرف می‌تراشند. برای بسیاری از مهمانانی که از کابل می‌آیند، روزی میله در تپه‌های استالف با خریدن کاسه‌ای برای خانه پایان می‌یابد.

منابع

  1. Creating Istalifi Ceramics — Turquoise Mountain, Google Arts & Culture. https://artsandculture.google.com/story/MgXhjeLq5eZ-Lw
  2. Afghan village potters keep centuries-old tradition alive — Gulf Times (AFP). https://www.gulf-times.com/article/664532/international/afghan-village-potters-keep-centuries-old-tradition-alive
  3. Istalif — Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Istalif

آخرین بازبینی: October 2026