منتو بسته‌های کوچکی از خمیر نازک است که گوشت قیمهٔ گاو یا گوسفند و مقدار فراوان پیاز را در بر می‌گیرد و بخارپز می‌شود. روی آن لایه‌ای از ماست سیردار و چاشنی رومی با دال نخود یا لوبیا ریخته می‌شود و با پودینهٔ خشک آراسته می‌گردد. چون منتو را به مقدار زیاد می‌پزند، غذای گردهمایی‌هاست: حمیرا غلزی، نویسندهٔ افغان، از مهمانی‌های بهاری منتوپزی یاد می‌کند که در آن خانواده‌ها تمام روز را به پختن، گفت‌وگو و خوردن با هم می‌گذرانند.
خوراکی از جادهٔ ابریشم
منتو به خانوادهٔ بزرگی از خمیرپیچ‌های آسیای میانه تعلق دارد. نام آن معمولاً به واژهٔ چینی «مانتو» برگردانده می‌شود و برخی از نخستین توصیف‌های غذاهای همانند آن به دوران امپراتوری مغول می‌رسد. گفته می‌شود مردمان ترک و مغول این دستور را در امتداد جادهٔ ابریشم با خود بردند و سوارکاران خمیرپیچ‌های یخ‌زده یا خشک‌شده‌ای همراه داشتند که می‌شد آن‌ها را به‌زودی روی آتش اردوگاه جوشاند. در افغانستان این غذا با ماست، پودینه و حبوبات رنگ و بوی ویژهٔ خود را یافت.
چاشنی‌ها و گونه‌ها
آشپزان افغان منتو را کوچک دوست دارند و خمیر را نازک پهن می‌کنند تا سفت و جویدنی نشود. ماست آن می‌تواند چکهٔ غلیظ و صاف‌شده باشد که با سیر، لیمو، پودینه و مرچ مزه‌دار شده، و چاشنی دوم می‌تواند رومی با دال نخود یا با لوبیای سرخ باشد. برخی خانواده‌ها پیاز سبز، ملی و بادرنگ تازه را در کنار آن می‌گذارند. منتو را به آسانی با آشک اشتباه می‌گیرند، اما این دو با هم فرق دارند: منتو با گوشت در درون بخارپز می‌شود، در حالی که آشک جوشانده می‌شود و با گندنه پر می‌گردد.
مواد لازم
- ۳۵۰ گرام گوشت قیمهٔ گوسفند یا گاو
- ۶۰۰ گرام پیاز (حدود ۳ دانهٔ کلان)، ریز خرد شده
- ۳ قاشق نان‌خوری روغن، در دو بخش
- ۲ قاشق چای‌خوری گشنیز کوبیده
- نیم قاشق چای‌خوری مرچ سیاه و ۱ قاشق چای‌خوری نمک
- حدود ۴۰ ورق خمیر آمادهٔ گرد یا چهارگوش (مخصوص دامپلینگ یا ونتون)
- برای چاشنی: ۱۵۰ گرام دال نخود، ۲ تا ۳ ساعت خیسانده؛ ۱ پیاز خرد شده؛ ۲ دانه سیر؛ ۲ رومی خرد شده؛ ۱ قاشق نان‌خوری رب رومی؛ نیم قاشق چای‌خوری زردچوبه؛ نمک
- برای ماست: ۴۰۰ گرام ماست ساده، ۲ دانه سیر کوبیده و کمی نمک
- پودینهٔ خشک و مرچ سرخ کوبیده برای آراستن
طرز تهیهٔ خانگی
- چاشنی را آماده کنید: پیاز و سیر را در ۱ قاشق نان‌خوری روغن سرخ کنید تا کمی رنگ بگیرد، رومی، رب رومی، زردچوبه، دال نخود آبکش‌شده و حدود ۲۰۰ ملی‌لیتر آب را بیفزایید و ۳۰ تا ۴۵ دقیقه آهسته بجوشانید تا دال نرم شود. نمک آن را اندازه کنید.
- مواد داخل را آماده کنید: گوشت قیمه را در باقی روغن سرخ کنید، پیاز را بیفزایید و بپزید تا شفاف شود، سپس گشنیز، مرچ سیاه و نمک را بیفزایید. بگذارید کاملاً سرد شود.
- ماست را با سیر و نمک مخلوط کنید.
- یک قاشق چای‌خوری پر از مواد را در وسط هر ورق خمیر بگذارید، لبه‌ها را با آب تر کنید، آن‌ها را به وسط بیاورید و محکم فشار دهید تا بسته شود.
- طبقه‌های منتوپز را چرب کنید، منتوها را با کمی فاصله از هم بچینید و حدود ۲۵ دقیقه بخار دهید.
- مقداری ماست را در قاب پهن کنید، منتوها را رویش بچینید، چاشنی و باقی ماست را رویشان بریزید و پودینهٔ خشک و مرچ بپاشید.
