ارزگان ولایتی کوهستانی در جنوب‌مرکز افغانستان است؛ سرزمینی از کوه‌ها و تپه‌ها که دره‌های سرسبز رودخانه‌ای آن را بریده‌اند. تقریباً نیمی از خاک آن کوهستانی و نزدیک به یک‌سوم آن تپه‌زار است و کمابیش همهٔ رودهایش سرانجام به هلمند، درازترین رود افغانستان، می‌پیوندند که از غرب ولایت به سوی جنوب‌غرب می‌گذرد. مرکز آن، ترینکوت، در ارتفاع حدود ۱۳۱۷ متر از سطح بحر، در کنار دو رود و شبکه‌ای از جوی‌ها قرار دارد.
رودها و دره‌ها
هلمند که از کوه بابا در غرب کابل سرچشمه می‌گیرد، به صورت رودی جوان وارد ارزگان می‌شود و از شهید حساس (چارچینو) به سوی دهراود جریان دارد. تیری‌رود از خاص ارزگان سرچشمه می‌گیرد و از کنار ترینکوت می‌گذرد و در آن‌جا رود درویشان یا چوره که از چوره پایین می‌آید به آن می‌پیوندد؛ رودهای خلج و تمزان نیز از شمال سرازیر می‌شوند. همهٔ این آب‌ها در حوالی دهراود به هلمند می‌رسند.
بیشتر زمین‌های زراعتی با آبی که از راه جوی‌های سنتی از رودها گرفته می‌شود آبیاری می‌شوند و کاریزها و چاه‌ها بقیه را تأمین می‌کنند. زمستان‌ها سرد است و هر سال در ترینکوت برف می‌بارد؛ تابستان‌ها گرم و خشک است و خشکسالی‌های طولانی آب رودها را کاهش داده و به کشتزارها و رمه‌ها آسیب رسانده است.
مردم و مکان‌ها
بیشتر مردم ارزگان پشتون‌اند، از جمله نورزی، پوپلزی، بارکزی و اچکزی، و جوامع هزاره نیز در این ولایت زندگی می‌کنند. پشتو زبان اصلی است و هزاره‌ها به دری سخن می‌گویند. ولایت همسایهٔ دایکندی از بخش‌هایی ساخته شد که پیش‌تر شمال ارزگان بود.
ترینکوت از نظر تاریخی بخشی از منطقهٔ بزرگ‌تر کندهار بوده و روایت است که سران قبیلهٔ پشتون ترین از سدهٔ دوازدهم یا سیزدهم در این‌جا مقر داشتند. راه‌هایی از این شهر به سوی جنوب تا کندهار، به سوی شمال تا نیلی در دایکندی و به سوی شمال‌شرق تا مالستان در غزنی می‌روند و دره‌های ارزگان را به همسایگانش پیوند می‌دهند. پوهنتون ارزگان نیز در ترینکوت قرار دارد.
بادام، زردآلو و زیره
کشاورزی و مالداری ستون زندگی است. گندم غذای اصلی است و در کنار آن جواری، جو، کچالو (به‌ویژه از خاص ارزگان)، شالی از دره‌های دهراود، ترینکوت و چارچینو، و خربوزه و تربوز از دهراود به دست می‌آید. زیره محصول نقدی ارزشمندی است.
باغ‌ها زردآلو، که بیشترش خشک‌شده فروخته می‌شود، و بادام می‌دهند؛ بادام ارزگان در بازارهای کندهار، جایی که بخش بزرگی از محصولات ولایت داد و ستد می‌شود، شناخته‌شده است. در تابستان، کوچی‌ها رمه‌هایشان را به چراگاه‌های بلند چوره و خاص ارزگان می‌برند و در زمستان به دهراود و ترینکوت پایین می‌آیند. خانواده‌های روستایی گاو، گوسفند و خر نگه می‌دارند و روغن زرد، قروت و پشم برای فروش آماده می‌کنند.