شیر یخ د افغانستان دودیزه آیس کریم ده: ټینګه، لږ څه کشدار او په هېل خوشبویه، اکثره له ګلاب اوبو سره، چې پر سر یې کوټل شوې پسته یا بادام اچول کېږي. دا نوم د «شیر» (شیدې) او «یخ» (کنګل) له یوځای کېدو جوړ شوی او معمولاً د «سړې شیدې» په معنا ژباړل کېږي. شیر یخ د نسلونو لپاره د سړک خواړه او د اوړي خوند و، او نن یې افغاني کافې او کورني پخلي کوونکي په ټوله نړۍ کې جوړوي.
په لاس جوړه
کلاسیکه طریقه هېڅ ماشین ته اړتیا نه لري. د خوږو شیدو ګډوله په یوه فلزي لوښي کې اچول کېږي چې د یخ او مالګې څخه د ډک یوه لوی لوښي په منځ کې ایښودل شوی وي. جوړونکی پرله پسې لوښی تاووي او کنګل کېدونکې ګډوله یې له سړو دېوالونو څخه ګروي؛ د لندن د یوه جوړونکي په وینا، هر څومره چې ډېره ووهل شي، هومره کریمي کېږي. ځینې روایتونه د دې ډول لاسي آیس کریم تاریخ لرغوني پارس ته، شاوخوا ۵۰۰ کاله له میلاد وړاندې، رسوي.
د شیر یخ دوکانونه او اوړي
د افغانستان په ښارونو کې شیر یخ تر هر څه زیات د ګرمو ورځو خوند و. درخانۍ ایوبي هغه دوکانونه را یادوي چې «شیر یخ فروشي» نومېدل، په رنګارنګ کاشیو ښکلي شوي وو او زده کوونکو به له ښوونځي وروسته پکې ورګډېدل. د سیډني او لندن افغاني کافې د لاسي شیر یخ دود ژوندی ساتي، او کورني پخلي کوونکي اکثره د ایوبي د ګلاب او پستې د دستور پر بنسټ لاندې ساده بې ماشینه طریقه کاروي.
اړین توکي
- ۵۰۰ ملي لیتره سوړ غوړ کریم (قیماق)
- ۲۵۰ ملي لیتره خوږې ټینګې شیدې (د قطۍ شیدې)
- نیمه د چای کاچوغه کوټل شوې د هېل دانې
- یو نیم د چای کاچوغه ګلاب اوبه
- ۳۵ ګرامه کوټل شوې پسته
- ټوټه شوې پسته او د ګلاب وچې پاڼې د سینګار لپاره
په کور کې د پخولو لاره
- کریم او ټینګې شیدې په خوراک جوړونکي ماشین یا برقي ګډوونکي کې ۳ تر ۴ دقیقې ووهئ تر څو ښه کلک شي.
- یوې پاکې کاسې ته یې واړوئ او هېل، ګلاب اوبه او کوټل شوې پسته پکې په نرمۍ ګډې کړئ.
- ګډوله په یوه سرپټي لوښي کې واچوئ او نری پلاستیک نېغ د هغې پر مخ ونښلوئ چې د یخ ذرې جوړې نه شي.
- لږ تر لږه ۱۰ ساعته یا یوه شپه یې په فریزر کې کېږدئ.
- شیر یخ په ګولیو کې وړاندې کړئ او پر سر یې ټوټه شوې پسته او د ګلانو پاڼې وشیندئ.
