د یلدا شپه چې د چلې شپه هم ورته ویل کېږي، هغه شپه ده چې منی پای ته رسوي او ژمی پیلوي: په شمالي نیمه کره کې د کال تر ټولو اوږده شپه، د ډسمبر د ۲۱مې شاوخوا (د جدي لومړۍ شپه). چله د څلوېښت ورځنۍ مودې مانا لري او دا شپه د «لویې چلې»، یعنې د ژمي د لومړیو څلوېښتو ورځو، پیل دی. د یلدا کلمه معمولاً سرياني ژبې ته منسوبوي چې هلته د «زېږون» مانا لري.
په افغانستان کې، لکه په ایران کې، کورنۍ د خپلو مشرانو په کورونو کې سره راټولېږي او تر ناوخته ویښې پاتې کېږي. پر دسترخوان سرې مېوې، په ځانګړي ډول انار او هندواڼې، له وچو مېوو، مغزو او خوږو سره ایښودل کېږي؛ په هرات کې لاندي د دې شپې دودیز خواړه دي. مشران کیسې کوي، شعرونه لوستل کېږي، ناوې او ماشومانو ته ډالۍ ورکول کېږي، او د حافظ د دیوان پرانیستل د یوې خوږې فال لپاره، یعنې د حافظ فال، د دې شپې خوښ بوختیا ده.
په ۲۰۲۲ کال یونسکو «یلدا/چله»، چې افغانستان او ایران په ګډه نوماند کړې وه، د لمر او د ژوند د تودوخې د جشن په توګه د بشریت د غیرمادي کلتوري میراث په استازي لړلیک کې ثبت کړه.