در افغانستان استاد عنوانی احترام‌آمیز است که پیش از نام کسی می‌آید که در هنری یا پیشه‌ای به کمال رسیده باشد. این عنوان به موسیقی‌دانان بزرگ، مانند استاد محمدحسین سرآهنگ (۱۹۲۴–۱۹۸۳)، خوانندهٔ غزل، داده می‌شود؛ اما آموزگاران، صنعتگران چیره‌دست و حتی مستری ماهر موتر را نیز استاد می‌خوانند. ریشهٔ این واژه به فارسی میانه برمی‌گردد که در آن نیز به معنای «استاد» یا «صنعتگر» بود.
هر استادی شاگردی دارد. در سنت استاد و شاگردی، شاگرد مستقیماً از استاد می‌آموزد و این آموختن اغلب سال‌ها به درازا می‌کشد. همایون ساخی، نوازندهٔ نامدار رباب که در خانواده‌ای اهل موسیقی در کابل زاده شد، از ده‌سالگی به همین شیوه نزد پدرش، غلام ساخی، رباب آموخت.
این الگو بر آموزش امروزی نیز اثر گذاشته است. برنامهٔ استاد و شاگردیِ ابتکار موسیقی آغاخان در کابل و هرات بیش از هزار شاگرد را در آواز و نوازندگی سازهایی چون رباب، تنبور، دوتار و طبله آموزش داده است؛ و انستیتوت فیروزکوه در مرادخانی، گذر کهنهٔ کابل، نسل تازه‌ای را در کنده‌کاری چوب، خوشنویسی، سفال‌گری و زرگری پرورش می‌دهد.