ویهاره

د بودايي خانقاه لپاره سانسکریت نوم؛ په لرغوني افغانستان کې له هډې تر بامیانه ډېرې ویهارې ودانې وې.

ویهاره بودايي خانقاه ده: د راهبانو د اوسېدو ځای چې معمولاً د یوه انګړ شاوخوا جوړېده، حجرې، تالارونه او عبادتځایونه یې درلودل، او ډېری وخت د یوې ستوپې تر څنګ وه چې سپېڅلي پاتې شوني یې ساتل. د کوشانیانو له دورې راهیسې د نننۍ افغانستان خاوره له داسې خانقاوو ډکه وه، او د دوی مجسمې او دېوالي انځورونه د دې هېواد له سترو هنري میراثونو څخه شمېرل کېږي.

په هډه کې، د جلال‌آباد تر څنګ، لرغونپوهانو د خانقاوو یوه ډله وموندله چې سلګونو ستوپو، چې په ګچ‌کارۍ ښکلې شوې وې، را ګېره کړې وه. د لوګر ولایت په مس عینک کې، د کابل سوېل ته، لږ تر لږه اوه څوپوړیزې خانقاهي ودانۍ د مسو د لرغونو کانونو تر څنګ، د میلادي درېیمې او اتمې پېړۍ ترمنځ، جوړې شوې. د بامیان په دره کې د لویو بوداګانو د طاقونو شاوخوا په ګړنګونو کې لمونځځایونه او عبادتځایونه وکېندل شول، او راهبان احتمالاً د ګړنګ په لمن کې په هغه خانقاه کې اوسېدل چې هیوان تسانګ یې یادونه کړې ده. د سمنګان د ایبک تر څنګ، تخت رستم، چې نږدې د میلادي درېیمې–څلورمې پېړۍ دی، یوه خانقاه ده چې ټوله په ډبره کې کېندل شوې او تر څنګ یې له ګاونډۍ غونډۍ څخه کېندل شوې ستوپه ولاړه ده.

سرچینې

  1. BUDDHISM iv. Buddhist Sites in Afghanistan and Central Asia — Encyclopaedia Iranica, B. A. Litvinsky. https://www.iranicaonline.org/articles/buddhism-iv/
  2. Cultural Landscape and Archaeological Remains of the Bamiyan Valley — UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/list/208/
  3. Mega Copper Deal in Afghanistan Fuels Rush to Save Ancient Treasures (Mes Aynak) — National Geographic. https://www.nationalgeographic.com/magazine/article/mes-aynak-buddhist-archaeology-afghanistan
  4. Hadda (a major centre of Afghan Buddhism) — Archéologie, French Ministry of Culture. https://archeologie.culture.gouv.fr/en/a-propos/hadda
  5. Takht-e Rostam — Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Takht-e_Rostam

وروستۍ کتنه: October 2026