بغلان د هندوکش په شمالي لمن کې غځېدلی دی، په سوېل کې له لوړو غرنیو کوتلو نیولې په شمال کې د کندز سیند تر کرل شوې درې پورې. له کابله شمالي ډاګو ته اصلي لویه لاره له دې ولایته تېرېږي، او د سالنګ او خاواک په څېر کوتلو له پخوا راهیسې دا ولایت هم له پلازمېنې او هم له منځنۍ آسیا سره تړلی دی. مرکز یې پلخمري دی او د بغلان ښار په همدې دره کې ښکته پروت دی.
سیندونه او درې
د کندز سیند — چې په پورتنۍ برخه کې یې سرخاب بولي — د دې ولایت د ژوند رګ دی. دا سیند چې ډېری یې د واورو له اوبو تغذیه کېږي، په ټوله لاره کې کروندې خړوبوي او کلیو ته اوبه رسوي، بیا د کندز او آمو سیند لور ته بهېږي. معاونو سیندونو یې د اندراب په څېر څنګیزې درې پرانیستې دي چې نوم یې د «اوبو ترمنځ» مانا لري. د ولایت لویې برخې له ۲٬۰۰۰ مترو لوړې دي چېرې چې ژمی اوږد او واوري دی؛ ټیټې درې معتدلې دي.
په منځنیو پېړیو کې اندراب د هندوکش له دوو اصلي لارو څخه پر یوې مهم تمځای و چې کابل او هند ته تللې، او د خاواک له کوتل څخه د پنجشیر درې ته رسېده. د پنجشیر د کانونو نقره د سوداګرۍ لپاره هلته راوړل کېده، او اندراب له نهمې تر یوولسمې زیږدیزې پېړۍ پورې سکې وهلې.
سرخکوتل او کوشانیان
د بغلان نوم پخپله له تاریخه راغلی دی. دا نوم له باختري کلمې بګولانګو څخه اخیستل شوی چې مانا یې «د انځورونو معبد» ده او د پلخمري شمال لوېدیځ ته شاوخوا ۱۵ کیلومتره لرې په سرخکوتل کې په یوه کتیبه کې لیکل شوې ده. فرانسوي لرغونپوهانو د ۱۹۵۱ او ۱۹۶۳ کلونو ترمنځ دا ځای وکیند او د کوشاني پاچاهانو یو کورنی اورتون یې وموند چې احتمالاً د کنیشکا د واکمنۍ په پیل کې، د ۱۲۴ زیږدیز کال شاوخوا، جوړ شوی و او لږ تر لږه د دوو کوشاني امپراتورانو مجسمې پکې وې.
د پېړیو په اوږدو کې د دې زاړه نوم مانا هېره شوه، او نوم له معبده ټولې سیمې او بالاخره اوسني ښار ته ولېږدېد. په اسلامي دوره کې دې پراخې سیمې ته تخارستان ویل کېده.
بوره، ورېښم او بېلابېلې ټولنې
اوسنی بغلان د نویو لارو او صنعتونو سره وده وکړه. له کابله تر کندزه د موټرو لارې، چې په ۱۹۳۰مو کلونو کې پرانیستل شوه، دا دره یوه ګڼهګوڼه لاره کړه. نوی بغلان په ۱۹۳۷ کال کې د قطغن ولایت د مرکز په توګه جوړ شو، او ورته نږدې د بورې د یوې فابریکې شاوخوا یو صنعتي ښارګوټی رامنځته شو چې د چکوسلواکیا شرکت شکودا په ۱۹۳۸–۱۹۴۰ کلونو کې جوړه کړې وه؛ په ۱۹۵۱ کال کې د ورېښمو فابریکه هم ورزیاته شوه. د بورې چغندر، پنبه، غنم، وریجې، انګور، انار او پسته ټول په دې ولایت کې کرل کېږي.
د بغلان خلک تاجک، پښتانه، هزاره او ازبکان دي، او د تاتارانو یوه کوچنۍ ټولنه هم لري. دري او پښتو د ورځني ژوند اصلي ژبې دي، او په ځینو ولسوالیو کې ازبکي او ترکمني هم ویل کېږي.