استاد

د ماهر موسیقار، صنعتګر یا ښوونکي لپاره درناوی لرونکی لقب؛ او د استاد او شاګرد په دود کې استاد.

په افغانستان کې استاد یو درنښتی لقب دی چې د هغه چا تر نوم مخکې راځي چې په یوه هنر یا کسب کې بشپړ مهارت ولري. دا لقب سترو موسیقارانو ته ورکول کېږي، لکه د غزل سندرغاړی استاد محمدحسین سرآهنګ (۱۹۲۴–۱۹۸۳)؛ خو ښوونکو، ماهرو صنعتګرو او حتی د موټرو یوه تکړه مستري ته هم استاد ویل کېږي. د دې کلمې ریښه منځنۍ پارسي ته رسېږي چې هلته یې هم د «استاد» یا «صنعتګر» مانا درلوده.

هر استاد یو شاګرد لري. د استاد او شاګرد په دود کې شاګرد په مستقیم ډول له استاد څخه زده کړه کوي، او دا زده کړه ډېری وخت کلونه وخت نیسي. همایون ساخي، د رباب نامتو غږوونکی چې په کابل کې په یوه موسیقي‌پاله کورنۍ کې زېږېدلی، له لسو کلونو راهیسې په همدې لاره له خپل پلار غلام ساخي څخه رباب زده کړ.

دې بڼې په نننۍ زده کړه هم اغېز کړی دی. په کابل او هرات کې د آغاخان د موسیقۍ نوښت د استاد او شاګرد پروګرام تر زرو زیات زده‌کوونکي په سندرو او د رباب، تنبور، دوتار او طبلې په څېر سازونو کې روزلي دي؛ او د کابل په زاړه ښار مرادخاني کې د فیروزکوه انسټیټیوټ نوی نسل د لرګي په کېندنه، خطاطۍ، کلالۍ او زرګرۍ کې روزي.

سرچینې

  1. Ustad — Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Ustad
  2. Music Curriculum Development, Centres and Schools — Aga Khan Development Network (Aga Khan Music Programme). https://the.akdn/en/how-we-work/our-agencies/aga-khan-trust-culture/aga-khan-music-programme/music-curriculum-development-centres-and-schools
  3. Sounds of California: Homayoun Sakhi — Smithsonian Folklife Festival 2016. https://festival.si.edu/2016/sounds-of-california/homayoun-sakhi/smithsonian
  4. A new way to experience traditional music of Afghanistan — EPFL (École polytechnique fédérale de Lausanne). https://actu.epfl.ch/news/a-new-way-to-experience-traditional-music-of-afgha
  5. Murad Khani — Turquoise Mountain. https://www.turquoisemountain.org/muradkhani

وروستۍ کتنه: October 2026